23 Ağustos 2021

Kitaba Övgü


Akrep
Ateş İlyas Başsoy   Birgün
  Küçük bir ilçede, minik şantajlar yaparak yolunu bulan bir “yerel gazete” sahibi olduğunuzu düşünün. 2019 sürecinde bu rezillerden bol bol tanıdım. Beni de defalarca ölümle tehdit ettiler, hakkımda yalan haberler yazdılar, yıllar önce yazdığım öykülerdeki karakterlerin konuşmasını benim fikrimmiş gibi manşetlere taşıdılar. Hepsinin derdi bir avanta kopartmak, bir büfe yeri kiralamak veya belki siyasette yer edinmekti. Ve gördüğüm kadarıyla kazançlı bir işti bu. Her biri bu meslekle ekmeğini, hatta pastasını çıkartıyordu.
Şimdi bu işin tüm dünya ölçeğinde yapıldığını düşünün. GoogleFacebook, YouTube, Instagram, Twitter... Bunların her biri temel motivasyonu “yerel gazete patronu”ndan çok da farklı olmayan bir iş yapıyorlar: Kitle yönlendirme ve bunun üzerinden kazanç elde etme. Neden bedava olduğunu hiç düşünmeden zevkle kullandığımız bu uygulamalar bizim istek ve korkularımızı körükleyen bir mekanizmaya dönüşüyorlar. Parası olan bir grup sinsi insan bu araçları kullanarak ülkelerin yönetim biçimini bile değiştirebiliyor. “Bedava en pahalıdır.”

  Akrep ordusu tarafından ne zaman öldürüleceğimi düşünürken, köylerde akreple yılanla çiyanla bir ömür geçiren milyonlarca insan aklıma pek gelmedi. Öyle korkunç “tanıklıklar” okudum veya izledim ki, sosyal medya algoritmasının tam da bu anksiyeteden para kazandığı gerçeğini unuttum. “Aradığınız konu için bir saniyede bir milyar sonuç bulduk” diye hava atan Google, sadece üç beş sayfa sonra “bizden bu kadar” diyordu. Hani nerede kalan bir milyar sonuç? Google’ın bana sunduğu korkunç akrep hikayelerinin tamamının ev ilaçlama şirketlerinin paralı reklamları olduğunu neden sonra fark ettim. Birileri beni korkutuyor ve bu korkudan çıkar elde ediyordu.

  Akrepten, göçmenden, aşıdan korkuyorsanız, korkulara çare olması için internet araştırmasıyla yetinmemek gerekiyor. Hakiki bilgiye ulaşmak için çok sorgulamalı ve çok düşünmeliyiz. Birçok konuda gaza getiriliyor, yanıltılıyor, kasıtlı olarak ofsayta düşürülüyor olabiliriz.